2019'da ofislerin on yıl sonra nasıl görüneceğini hayal etmiştik; 2029'a az kala ortaya çıkan tablo ne hologramlı ne de ayakta çalışılan stüdyolu, ama yarı boş ve hibrit.
Nisan 2019'da bu blogda basit bir soru sormuştuk: Geleceğin ofisleri nasıl olacak? Hatta süre de vermiştik: 10 yıl. Yani 2029.
2029'a üç yıl kaldı. Tahminlerin çoğunu sınamak için yeterince zaman geçti. O yüzden yazıyı yeniden açtık ve dürüstçe baktık: neyi tutturduk, neyi ıskaladık, neyi abarttık?
Önce hayaller
O yazıda, çoğumuzun aklına ilk gelen ofisi şöyle tarif etmiştik: girişte retina tarayıcısı, robocop güvenlik görevlileri, toplantı odasında 3D avatarlar, hologramlı görüşmeler, dokunmatik duvarlar.
Bugünden bakınca 2029'un ofisini bilimkurgu şekillendirmiyor. Onu şekillendiren çok daha sıradan bir şey oldu: insanların nerede çalışmak istediği.
"Evim evim, güzel evim": tuttu, ama beklediğimiz yoldan değil
2019'da şunu yazmıştık: uzaktan çalışma imkânı olanların %84'ü evden çalışıyor ya da evden çalışmak istiyor, ve home office yakın gelecekte birçoğumuzun öncelikli tercihi olacak.
Olan şu: bu tahmin tuttu. Ama bunu internetin yayılması değil, pandemi hızlandırdı.
Bugünün verileri, ABD'deki iş günlerinin yaklaşık dörtte birinin evden çalışılarak geçtiğini gösteriyor. Daha ilginci, iki taraf arasındaki inatçı fark: çalışanlar, işverenlerin planladığından haftada yaklaşık yarım gün daha fazla evden çalışmak istiyor. İşverenlerin planı ise 2022'nin ortasından beri haftada 1,3–1,5 gün civarında sabit duruyor. (SWAA, Mayıs 2026)
Yani 2029'un ofisi hologramlarla dolu değil. Haftanın bir kısmında yarı boş, hibrit bir yer.
"Bu, kanıtlanmış bir gerçek": biraz fazla iddialıydı
Aynı yazıda, aynı ortamda birlikte çalışmanın üretkenliği önemli ölçüde artırdığını söylemiş ve bunu "kanıtlanmış bir gerçek" diye sunmuştuk.
Bu cümle bugün o kadar kesin kurulamaz. Bloom ve arkadaşlarının yaptığı rastgele kontrollü bir deneyin, hibrit çalışmanın üretkenliğe zarar vermediğini bulduğu aktarılıyor; bu sonucu çalışmanın özet sayfasından doğrulayamadık. (NBER w30292)
Öte yandan tartışma bitmiş de değil. 2025'te bazı büyük şirketler haftanın beş günü ofise dönüş zorunluluğu getirdi. (EBN)
Dürüst özet şu: yüz yüze çalışmanın değeri var, ama "kanıtlanmış gerçek" demek için elimizde yeterince sağlam bir şey yoktu. Bugün de yok.
Kahve makinesi ve mutfak
Şirketlerin en önemli konuşmalarının toplantı odasında değil, kahve makinesinin başında yapıldığını; ofislerle mutfakların iç içe geçtiğini yazmıştık.
Bu bir tahminden çok bir gözlemdi ve gözlem olarak hâlâ sevimli. Ama bunu ölçen güncel bir kaynak bulamadık, o yüzden burada tutuldu ya da tutulmadı demeyeceğiz.
Oturuyor muyuz, ayakta mıyız? Bir düzeltme
Bu bölümde düzeltmemiz gereken bir rakam var.
2019'da, 45 yaşında birinin günde 11 saatten fazla oturarak çalışmasının önümüzdeki 3 yıl içinde ölüm riskini %45 artırdığını yazmıştık.
Bu rakam, büyük olasılıkla van der Ploeg ve arkadaşlarının 2012'de yayımladığı çalışmanın bozulmuş bir aktarımı. O çalışma 45 yaş ve üzeri yetişkinlere bakıyordu ve günde 11 saat ve üzeri oturmayı, yaklaşık 3 yıllık sürede tüm nedenlere bağlı ölüm riskinde yaklaşık %40'lık bir artışla ilişkilendiriyordu.
Yani "45 yaşındaki biri" değil, 45 yaş ve üzeri bir grup; "%45" değil, yaklaşık %40; ve neden-sonuç değil, bir ilişki. Bir not daha: bu düzeltmeyi yaparken çalışmanın kendisini birincil kaynaktan yeniden kontrol edemedik. Dolayısıyla rakamı ihtiyatla okuyun.
Uzun süre hareketsiz kalmanın iyi bir şey olmadığı mesajı ise yerinde duruyor. Sadece onu süslemek için uydurulmuş gibi duran bir kesinliğe ihtiyacı yoktu.
"Masa + sandalye düzeninin nesli tükeniyor" iddiasına gelince: bunu doğrulayacak ya da çürütecek bir veri bulamadık.
Ortak çalışma alanları: hayatta kaldı, lideri batarak
2019'da ortak çalışma alanlarının gelecekte hem bireyler hem şirketler için çok daha yaygın olacağını "su götürmez bir gerçek" olarak yazmıştık.
Olan şu: sektör ayakta kaldı. Ama dönemin en büyük oyuncusu WeWork Kasım 2023'te iflas başvurusu yaptı ve Haziran 2024'te, yaklaşık 170 lokasyondan çıkıp 600 civarında lokasyonla iflastan çıktı. (AP/Newser, WeWork, Wikipedia)
Yani tahmin yarı yarıya tuttu. Fikir yaşadı; onu en hızlı büyütmeye çalışan model yaşamadı.
Yazının sonundaki reklam
Bir şeyi de açıkça söyleyelim: 2019'daki yazı bir antivirüs ürününün tanıtımıyla bitiyordu; görsellerine bakılırsa içerik o markanın blogundan uyarlanmıştı. Bu yeni versiyonda o tanıtıma yer yok.
Sebeplerinden biri basit: söz konusu markanın yazılımlarının ABD'de satışı ve güncellenmesi, ABD Ticaret Bakanlığı'nın 20 Haziran 2024 tarihli kararıyla yasaklandı. Bir arşiv yazısında bu tanıtımı olduğu gibi tekrarlamak doğru olmazdı.
O yazıda Türkiye'deki internet kullanıcısı sayısı ve siber saldırı sıklığına dair rakamlar da vardı. Bunları bugün için güncelleyemedik, o yüzden tekrar etmiyoruz.
Ama asıl mesaj hâlâ geçerli: nereden çalışırsanız çalışın, evde, ofiste ya da ortak bir alanda, kendi verilerinizin yanında müşterilerinizin ve çalıştığınız şirketin verilerinden de sorumlusunuz. Cihazlarınızı ve yazılımlarınızı güncel tutun, güvenilir bir güvenlik yazılımı kullanın, tanımadığınız dosyalara karşı dikkatli olun.
2029'un ofisi, 2026'dan bakınca
Ne hologramlar ne de ayakta çalışılan stüdyolar hikâyenin merkezine oturdu.
Gelen şey daha sade: haftanın bir kısmı evde, bir kısmı ofiste geçen; çalışanla işverenin hâlâ yarım gün üzerine pazarlık ettiği bir düzen.
2019'da yazıyı "bunu en güzel zaman gösterecek" diye bitirmiştik. Zaman gösterdi. Bir dahaki tahminimizde biraz daha az bilimkurgu, biraz daha fazla insan davranışı düşüneceğiz.
Written 3 November 2026 from the research behind the archive's 2026 updates (checked 30 September, re-verified 3 November 2026). Sources are linked in the text.